Niepełnosprawność intelektualna w dyskursach społecznych – to drugi tom obszernej dwutomowej monografii poświęconej tytułowemu zjawisku – niepełnosprawności intelektualnej. Dotyczy ono znaczącej, bo ponad dwuprocentowej części ludzkiej populacji. To zjawisko, którego obraz i zróżnicowane skutki funkcjonalne uzależnione są w dużej mierze od kontekstów i działań społecznych – stąd tytuł drugiego tomu. Jednocześnie ma ono silne uwarunkowania i liczne aspekty medyczne, a tym poświęcony jest pierwszy tom monografii. Dyskurs społeczny i dyskurs medyczny, a właściwie w ich obrębie liczne dyskursy szczegółowe, wynikające zarówno z wieloproblemowości niepełnosprawności intelektualnej, jak też różnych perspektyw i zróżnicowanych grup interesariuszy, mogą być rozpatrywane osobno lub w powiązaniu z sobą. Kierowani troską o jakość życia osób z niepełnosprawnością intelektualną, o dostęp do najnowszych zdobyczy wiedzy, optymalizujących udzielane im wsparcie, wybieramy drugą opcję. Łączymy w tej monografii siły przedstawicieli różnych nauk w otwartym, interdyscyplinarnym dialogu. Wychodzimy także poza świat nauki zapraszając do współpracy bezpośrednio osoby, których dotyczy ta publikacja. Ich głos jest dla nas bardzo istotny.

Tom 2. obejmuje szeroki przegląd problematyki społecznej dotyczącej osób z niepełnosprawnością intelektualną, ujęć teoretycznych i rozwiązań praktycznych – dawniej i współcześnie – dotyczących wspomagania rozwoju i wspierania ich w osiąganiu samodzielności w różnych obszarach życia. Do współpracy zaproszono wybitnych specjalistów z różnych subdyscyplin pedagogicznych, zwłaszcza pedagogów specjalnych, ale także psychologów wychowawczych, logopedów i innych terapeutów. Ta część monografii może być szczególnie pomocna specjalistom poszukującym nowoczesnej wiedzy pedagogiczno-psychologicznej o niepełnosprawności intelektualnej. Polecamy ją też osobom studiującym pedagogikę specjalną, rodzicom, opiekunom i wszystkim, którzy odczuwają potrzebę zweryfikowania potocznych poglądów z tego zakresu w oparciu o rzetelną, współczesną wiedzę naukową. Polecamy też uwadze Tom 1., dotyczący najnowszych ujęć problematyki niepełnosprawności intelektualnej w obszarze nauk medycznych. Dopiero poznanie obu perspektyw ukazuje pełne możliwości skutecznego wspierania osób z niepełnosprawnością intelektualną i ich rodzin.

Naszą intencją jest wyjście z „baniek informacyjnych”, w których zamykają nas nasze dyscypliny, specjalizacje i uznawane modele teoretyczne. Niepełnosprawność intelektualna w dyskursie medycznym i społecznym – to świadectwo współwystępowania i krzyżowania się różnorodnych ujęć tytułowego zjawiska, co można i należy traktować w kategoriach cennych zasobów, nawet jeśli ukazują sporne kwestie czy nierozstrzygnięte dylematy. Zachęcamy do lektury i naukowej dyskusji.

W imieniu interdyscyplinarnego zespołu redakcyjnego i autorskiego
dr hab. n. społ. Dorota Podgórska-Jachnik
i prof. n. med. dr hab. Tadeusz Pietras